Kategori: Makaleler

Diyarbakır’ın En Kalabalık İlçesi: Felsefi Bir Bakış Bazen bir soru, sadece bir cevaptan daha fazlasını arar. “Diyarbakır’ın en kalabalık ilçesi hangisidir?” gibi bir soruya cevap verirken, derinlerde yatan başka soruları keşfetmek, sadece bir şehri değil, insan varoluşunu, toplumsal yapıyı ve bilgi edinme süreçlerimizi sorgulamak anlamına gelebilir. Hangi ilçenin en kalabalık olduğunu öğrenmek, belki de çok basit bir şey gibi görünebilir; ancak bu basit soru, etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan düşündüğümüzde, daha derin anlamlar taşır. Bu yazıda, Diyarbakır’ın en kalabalık ilçesini felsefi bir bakış açısıyla inceleyecek, etik ve bilgi kuramı (epistemoloji) üzerinden toplumsal yapıyı sorgulayacağız. Ardından, ontolojinin ışığında, bir ilçenin nüfusunun…

1 kVA Kaç kW’dir? Elektriksel Gücün Toplumsal Boyutları 1 kVA kaç kW’dir? Bu soru, elektrik mühendisliği gibi teknik bir konuda soruluyor olabilir, ancak aslında bu sorunun ardında çok daha geniş bir perspektif yatıyor. Elektriksel güç, toplumdaki farklı grupları etkileme biçimiyle de bağlantılı. Bu yazıda, teknik bir sorunun nasıl toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle ilişkili olabileceğini inceleyeceğiz. Bir enerji birimi üzerinden yapacağımız bu inceleme, toplumsal yapılarımızın, farklı toplulukların enerjiye erişimi ve bunun günlük hayatlarına etkisiyle ne kadar iç içe olduğunu gösteriyor. Teknik Bir Soru: 1 kVA Kaç kW’dir? Öncelikle, teknik açıdan bakmak gerekirse, 1 kVA (Kilovolt-Amper) bir güç birimidir ve…

Bilekten Anjiyo ve Siyaset: İktidar, Katılım ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Günümüzün karmaşık dünyasında, pek çok olay ve gelişme bize sadece teknik bir anlam taşımıyor; her biri toplumsal güç ilişkilerinin, iktidarın ve kurumların birer yansıması haline gelebiliyor. Örneğin, “bilekten anjiyo” dediğimizde, aklımıza gelen basit bir tıbbi işlem, aslında başka bir düzlemde toplumsal düzenin, bireysel hakların ve devletin varlık biçimleriyle nasıl ilişkili olduğuna dair derin bir sorgulamaya yol açabilir. Bir toplumda bireyin sağlığına yapılan müdahale, o toplumun ideolojik yapıları, meşruiyet anlayışı ve yurttaşlık kavramlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Peki, bilekten yapılan bir anjiyo işlemi gerçekten de bu kadar derin bir siyasi analize…

Bildiri Akademik Yazı Türü Mü? Bir yazıyı okurken, satırlarda gizli anlamları, ardındaki duyguları ve yazarı etkileyen içsel süreçleri hep merak etmişimdir. İnsan davranışlarının altında yatan psikolojik süreçleri anlamak, bana yazının derinliğini keşfetmek gibi gelir. Özellikle akademik yazılar, derinlemesine analiz gerektiren yapılarıyla hep dikkatimi çekmiştir. Ancak akademik bir yazı türü olan bildiriler, çoğu zaman sadece bilimsel bilgi sunma amacını taşıdığı için, onun insan davranışlarıyla bağlantısını kurmak bir hayli zor olabilir. Bildiri akademik yazı türü mü? Bu soruyu, yazıyı hazırlayan kişinin psikolojik dinamikleri ve yazının sosyal etkilerini göz önünde bulundurarak incelemeye çalışalım. Bildiriler, genellikle akademik konferanslarda, seminerlerde veya sempozyumlarda sunulmak üzere hazırlanan…

Bakteriyel Enfeksiyonların Belirtileri ve Toplumsal Etkileri Bakteriyel enfeksiyonlar, çoğu zaman vücudumuzun bir parçası olan mikroskobik organizmaların, doğal dengesini bozarak sağlığımızı tehdit etmesidir. Hepimiz zaman zaman bir enfeksiyon belirtisiyle karşılaşırız; ateş, halsizlik, öksürük ya da baş ağrısı gibi belirtiler hepimizin aşina olduğu rahatsızlıklardır. Ancak, bu belirtiler yalnızca biyolojik bir sorunun işareti olmanın ötesine geçer. Bakteriyel enfeksiyonların etkileri, aynı zamanda toplumsal normlar, eşitsizlikler, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri ile iç içe geçmiş bir hal alır. Bugün, bakteriyel enfeksiyonların yalnızca sağlıkla ilgili değil, aynı zamanda toplumsal yapılarla da nasıl etkileşime girdiğine dair bir gözlem yapacağız. Bu yazıda, bakteriyel enfeksiyonların belirtilerini anlamakla başlayacak, ardından…

İçimde Ukte Kaldı: Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Seçimlerin Sonuçları ve Kıt Kaynaklar Üzerine Düşünmek Hayat, sürekli bir seçimler ve sonuçlar zincirinden ibarettir. Her gün, bir dizi karar alırız; bu kararlar bazen kişisel, bazen toplumsal, bazen de ekonomik düzeyde sonuçlar doğurur. İçimde ukte kaldı diyebileceğimiz durumlar ise bu kararların çoğunun birikmiş, net bir şekilde çözülmemiş ve bizi rahatsız eden yan etkileridir. “İçimde ukte kaldı” demek, bir seçim yapamamak, yapıldıktan sonra pişmanlık duymak ya da seçilen yolun taşıdığı fırsatları kaçırmak anlamına gelir. Ekonominin temel ilkelerinden biri olan fırsat maliyeti kavramı, aslında içimizdeki bu ukteyi açıklamak için oldukça yararlı bir araçtır. Kaynaklar kıttır…

İzmir’de Kaç Tane Suriyeli Var? Antropolojik Bir Perspektif Bir şehirdeki kültürel çeşitlilik, yalnızca demografik sayılarla ölçülemez. Bu çeşitliliğin ardında, binlerce yıl süren gelenekler, semboller, ritüeller, ekonomik sistemler ve kimlikler yatmaktadır. İzmir gibi bir metropolde yaşayan farklı kültürlerin varlığı, yalnızca sayısal bir gerçeklik değil; aynı zamanda toplumsal yapının bir yansıması, kültürel etkileşimlerin, adaptasyonun ve karşılıklı anlam arayışının bir göstergesidir. İzmir’de, özellikle son yıllarda Suriyeli göçmenlerin varlığı önemli bir yer tutuyor. Peki, İzmir’deki Suriyeliler sadece sayısal bir kategori olarak mı varlar? Onların kültürel yapıları, ekonomik yaşamları, ritüelleri ve kimlik oluşumları ne şekilde şekilleniyor? İzmir’deki Suriyeliler: Sayıların Ötesinde Bir Durum İzmir’de kaç tane…

İceberg Nasıl Yazılıyor? Kültürel Görelilik ve Kimlik Oluşumu Üzerine Antropolojik Bir Bakış Giriş: Dünya üzerinde farklı coğrafyalarda, farklı diller konuşuluyor, farklı ritüeller kutlanıyor, farklı semboller ve değerler hayat buluyor. Peki, bir kavram ya da kelime, farklı kültürlerde nasıl yazılır? Bir dilde anlam taşıyan bir şey, başka bir dilde ya da kültürde tamamen farklı bir anlam ifade edebilir. Bu yazı, “iceberg nasıl yazılıyor?” sorusuna doğrudan cevap vermekten çok, bu sorunun altında yatan kültürel derinlikleri keşfetmeye çalışacak. Kültürlerin çeşitliliği, akrabalık yapıları, semboller ve ritüeller gibi kavramlar etrafında, bir kelimenin ya da sembolün farklı toplumlarda nasıl farklı anlamlar taşıdığına dair bir yolculuğa çıkacağız.…

Bre Hey Hangi Şiir Türüdür? Felsefi Bir Yaklaşım Bir düşünce biçimi, insanın dünya ile kurduğu ilişkisini şekillendirir. Sadece doğru bildiğimiz şeyleri sorgulamak değil, aynı zamanda o doğruyu nasıl bildiğimizi de anlamak gerekir. “Neyi biliyoruz?” ve “Neden biliyoruz?” soruları, insanın yaşamını anlamlandırırken kendine en temel soruları sormasını sağlar. Felsefe, insanın evrendeki varlık koşullarını anlamaya yönelik bir çabadır. Ancak, felsefi düşünce yalnızca soyut bir kavramsal alanla sınırlı değildir. Aynı zamanda hayatın her anında, şiir gibi sanat dallarında da yer bulur. “Bre Hey hangi şiir türüdür?” sorusu da, aslında bir şiir türünden öte, insanın dil ve anlam ile kurduğu ilişkiye dair daha derin…

Boğucu Bobin Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Giriş: İnsan Davranışlarının Ardındaki Duygusal ve Bilişsel Süreçler Bir insanın zihnindeki karmaşayı çözmeye çalışırken bazen anlamanın ne kadar zorlayıcı olduğunu fark ederim. Zihinsel süreçlerin ve duygusal tepkilerin, dışarıdan ne kadar basit gibi göründüğünü düşünürken, gerçekte içsel dünyamızda ne kadar karmaşık bir ağın işlediğini anlamak büyüleyici. Kimi zaman, bir durum ya da duygu, bizi öyle sarar ki, kurtulmak için her şeyin içinden geçmemiz gerekir. Bu tür karmaşık, belirsiz ve gergin durumlar psikolojide ilginç bir şekilde “boğucu bobin” olarak tanımlanabilir. Boğucu bobin, aslında bir psikolojik terimden daha fazlasıdır; içsel bir tuzak, zihinsel bir kısır döngüdür.…